Δευτέρα 17 Ιουνίου 2019 |

ΕΙΔΗΣΕΙΣ - ΠΑΤΡΑ

Υπουργός Παιδείας: Η Πάτρα αποκτά ένα δεύτερο Πανεπιστήμιο, αυτό της Δυτ. Ελλάδος αλλά… και νομική σχολή

Υπουργός Παιδείας: Η Πάτρα αποκτά ένα δεύτερο Πανεπιστήμιο, αυτό της Δυτ. Ελλάδος αλλά… και νομική σχολή

Ο υπουργός Παιδείας ανοίγει πλέον τα χαρτιά του και μπαίνει στη μάχη του ανοιχτού πεδίου για την υλοποίηση των αλλαγών που σχεδιάζει στον ακαδημαϊκό χάρτη της Πάτρας. Μπαίνοντας στην τελική ευθεία της στρατηγικής του, μίλησε στην «ΠτΔ» για τις αλλαγές που αφορούν το Πανεπιστήμιο Πατρών, το ΑΤΕΙ και το ΕΑΠ.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΚΩΝ. ΜΑΓΝΗ στην Πελοπόννησο

Κύριε υπουργέ, σε τι συνίσταται ακριβώς το σχέδιο του υπουργείου σε ό,τι αφορά Πανεπιστήμιο Πατρών, ΑΤΕΙ Δ. Ελλάδας και ΕΑΠ;

Το σχέδιο αυτό εντάσσεται στη συνολική μεταρρυθμιστική πολιτική της Κυβέρνησης για μία νέα αρχιτεκτονική των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων μας: Τμήματα με νέα γνωστικά αντικείμενα, Τμήματα που δημιουργούνται μετά από συνέργειες ανάλογων Τμημάτων ανάμεσα στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, ίδρυση Πανεπιστημιακού Ερευνητικού Κέντρου, διετή προγράμματα σπουδών όπου θα εισάγονται χωρίς εξετάσεις οι απόφοιτοι των Επαγγελματικών Λυκείων και θα λαμβάνουν επαγγελματικά πιστοποιητικά Ευρωπαϊκών προδιαγραφών κ.τ.λ.

Μετά τη μελέτη των πορισμάτων από ομάδες εργασίας στις οποίες συμμετείχαν αποκλειστικά ακαδημαϊκοί που μας είχαν υποδείξει τα Ιδρύματα, προχωρήσαμε στις απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις στα Ιόνια, στην Ηπειρο, στη Θεσσαλία, στη Στερεά, στην Αττική. Το ίδιο κάνουμε και στην περίπτωση του Πανεπιστημίου Πατρών και του ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας.

Καταλαβαίνετε ότι η όποια πρόταση πάντοτε προκαλεί κάποιες αντιδράσεις. Γι’ αυτό και είμαστε σε συνεχή διάλογο με όλες τις πλευρές. Η πρόταση ενισχύει ακόμη περισσότερο ένα από τα δυναμικότερα πανεπιστήμια της χώρας μας, δίνει πολλαπλές δυνατότητες στα σημερινά μέλη του ΤΕΙ και, ιδρύοντας τους νέους θεσμούς που σας ανέφερα, ανοίγει ακόμη περισσότερο το Πανεπιστήμιο στην κοινωνία.

Θα ήθελα να σχολιάσω ένα είδος αντίρρησης που ακούγεται: Οτι με αυτό το σχέδιο υποβαθμίζονται τα πανεπιστήμια, αφού έρχονται σε αυτά καθηγητές των ΤΕΙ που είναι χαμηλών προσόντων. Είναι μία αντίδραση που σίγουρα στη γενικότητά της, αγνοεί αντίστοιχα φαινόμενα στα πανεπιστήμια αλλά και αυτο-υπονομεύει τις διαδικασίες κρίσης στην ένταξη αυτών των καθηγητών που θα την κάνουν οι πανεπιστημιακοί. Ευτυχώς, τώρα πια έχουμε τεράστια εμπειρία και η ζωή η ίδια έχει ακυρώσει τέτοιες δήθεν ακαδημαϊκού χαρακτήρα αντιρρήσεις.

Ποιους σκοπούς υπηρετεί το σχέδιο;

Από τους πολλούς σκοπούς, κοινή συνισταμένη των οποίων είναι η ουσιαστική αναβάθμιση των ιδρυμάτων μας, ιδιαίτερη σημασία έχει η συζήτηση για το μέλλον του κάθε θεσμού. Και η συζήτηση αυτή δεν μπορεί να γίνει με όρους καταστροφολογίας.

Το ΕΑΠ πρέπει να συζητήσει το μέλλον του, μέσα σε μία νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο όπου η διδασκαλία αλλάζει ριζικά. Υπάρχει το σχέδιο στην Ευρώπη για τη δημιουργία νέων συσσωματώσεων πανεπιστημίων από διαφορετικές χώρες που θα παρέχουν ενιαία πτυχία. Η ΕΕ έχει δεσμεύσει τεράστια κονδύλια για αυτό το σχέδιο. Αυτό προϋποθέτει ότι οι εξ αποστάσεως διδασκαλία θα καταλαμβάνει ολοένα και περισσότερο χώρο στα «παραδοσιακά» πανεπιστήμια. Το ίδιο, όμως, γίνεται και στη χώρα μας: Στα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, ιδίως των περιφερειακών Πανεπιστημίων, πολλά μαθήματα, και ορθά, γίνονται με μεθόδους εξ αποστάσεως διδασκαλίας. «Μαθήματα» μέσω του Mathesis, ενός ιδιαίτερα δημιουργικού εγχειρήματος που «στεγάζεται» το Ιδρυμα Τεχνολογίας και Ερευνας στο Ηράκλειο, λειτουργούν ως οργανικά ενταγμένα στα «κανονικά» μαθήματα που γίνονται στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Εμείς λέμε όλοι πρέπει να συζητήσουμε για το πώς θέλουμε τα ΑΕΙ μας μετά από 10-15 χρόνια. Στη συζήτηση αυτή αποκλειστικό κριτήριο δεν μπορεί να είναι το επιχείρημα «τι καλά τα κάναμε μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξει τίποτα».

 

Ποια είναι τα ακαδημαϊκά κριτήρια στα οποία στηρίζεται το σχέδιό σας; Πρόκειται για μεταρρύθμιση με σκοπό την αναβάθμιση ή απλώς είναι μια εξοικονόμηση δαπανών;

Για όλα όσα έχουμε ήδη νομοθετήσει, έχουμε δεσμευτεί για συγκεκριμένο αριθμό θέσεων καθηγητών και έκτακτη χρηματοδότηση. Και η δέσμευση έχει ήδη υλοποιηθεί σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Αρα από τα ίδια τα πράγματα φαίνεται ότι η λογική της εξοικονόμησης δεν αποτελεί στοιχείο της πολιτικής μας, το αντίθετο θα έλεγα.

Πριν λίγες μέρες οι κοσμήτορες μου έστειλαν κάποιες προτάσεις αναβάθμισης του ΕΑΠ. Τους το ζήτησα εγώ. Ενάμιση χρόνο περίμενα αυτές τις προτάσεις. Οι προτάσεις δεν παρουσιάζουν τίποτα το ιδιαίτερα καινούργιο, και προφανώς δεν έχουμε πρόβλημα να τις κάνουμε δεκτές. Οχι γιατί δεν παρουσιάζουν τίποτα καινούργιο, αλλά επειδή βελτιώνουν τη σημερινή κατάσταση. Δεν υπάρχει, όμως, καμία αναφορά στις νέες πραγματικότητες που διαμορφώνονται σε όλον τον κόσμο και ειδικότερα στην Ευρώπη.

Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν είναι θέμα μόνο μεθοδολογίας και τεχνικών δυνατοτήτων. Είναι μία βαθιά κοινωνική διεργασία και ως τέτοια πρέπει να συζητηθεί μέσα σε ένα πλαίσιο αλλαγών. Δεν καταλαβαίνω, λοιπόν, σε τι αντιδρούν. Μου κάνει εντύπωση η «κατηγορία» ότι η συζήτηση αυτή μετατρέπει το ΕΑΠ από έναν θεσμό εθνικής εμβέλειας σε θεσμό τοπικό. Πουθενά δεν υπάρχει καμία απολύτως αναφορά για κάτι τέτοιο.

Την ερχόμενη εβδομάδα θα συζητηθεί ένα σχέδιο για τη διοίκηση αυτού του νέου Πανεπιστημίου. Το νέο πανεπιστήμιο θα έχει τις δύο διακριτές αλλά αλληλοσυμπληρούμενες λειτουργίες. Αυτό όμως θα χρειαστεί κάποιες νέες σκέψεις για τη διοίκηση, πράγμα που πάντα κάνουμε σε όλες τις περιπτώσεις αυτής της νέας αρχιτεκτονικής, γιατί λόγω της ιστορίας του κάθε Ιδρύματος υπάρχουν διαφοροποιήσεις και χρειάζονται αναπροσαρμογές. Ως προς το τι θα γίνει με τα τμήματα των ΤΕΙ, θα ακολουθήσουμε αυτό που έχουμε ακολουθήσει παντού. Προτάσεις από τα κάτω. Αυτό έχουμε κάνει. Το υπουργείο δεν έχει πάρει ούτε μια πρόταση η οποία δεν έχει έρθει από τα κάτω. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει από το 1974 και μετά. Είναι προτάσεις που έρχονται από ομάδες εργασίας και ολοκληρώνονται με δημόσιες διαδικασίες της Βουλής. Αυτό δημιουργεί πολλές φορές και αντιθέσεις και την έντονη έκφραση των διαφορετικών απόψεων. Συχνά οι διαφορές επιλύονται μέσα από διάλογο, υπάρχουν, όπως είναι και φυσικό, και διαφορές που δεν επιλύονται. Η δημοκρατία αυτά έχει. Και εμείς είμαστε πολύ χαρούμενοι που ολοκληρώνουμε μέχρι το τέλος Μαρτίου, που θα ψηφίσουμε στη Βουλή για όλα τα ιδρύματα της χώρας μας αυτή τη νέα αρχιτεκτονική.

Κάναμε λάθη; Είμαι σίγουρος ότι κάναμε και μετά από μία περίοδο προσαρμογής στη νέα κατάσταση να δούμε πώς θα διορθωθούν. Πάντως, τώρα η πολιτική μας για τα ΑΕΙ έχει μια υγιή δυναμική, ήδη δώσαμε 150 θέσεις καθηγητών για αυτό το εγχείρημα και στη Σύνοδο Πρυτάνεων, τον Μάρτιο, θα ανακοινώσουμε τη δημιουργία πολλών περισσότερων θέσεων και δέσμευση κονδυλίων.

Ειδικά η συγχώνευση τμημάτων του ΑΤΕΙ Δ. Ελλάδας με το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο εμφανίστηκε μάλλον ως προϊόν «καραμπόλας», συνέπεια της άρνησης της Πολυτεχνικής Σχολής να αποδεχθεί συμπράξεις με το ΑΤΕΙ.

Καθοδηγητικό στοιχείο του μεταρρυθμιστικού σχεδίου μας είναι τα ακαδημαϊκά κριτήρια. Και αυτό φάνηκε στην πράξη αφού παρά τις αντιπολιτευτικές κραυγές ότι όλα γίνονται για μικροκομματικά συμφέροντα, την πολιτική μας την αγκάλιασε πολύ μεγάλο τμήμα της ακαδημαϊκής κοινότητας μαζί και με τους φοιτητές. Αυτό δεν το αμφισβητεί κανείς.

Η πρόταση που έγινε, για την πιθανή ένταξη Τμημάτων του ΤΕΙ, και την οποία συζητάμε στο υπουργείο, είναι μία πρόταση που διατυπώθηκε από ακαδημαϊκούς του Πανεπιστημίου Πατρών, του ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας και της Διοικούσας Επιτροπής του ΕΑΠ συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου της. Αλίμονο αν δεν την συζητούσαμε. Ας αξιοποιήσουμε όλοι τις θεσμικές ευελιξίες που υπάρχουν ώστε να επιτευχθούν οι ευρύτερες δυνατές συναινέσεις.

Οι διδάσκοντες του ΕΑΠ εκτιμούν ότι η διαμόρφωση ενός Πανεπιστημίου δύο ταχυτήτων θα ακυρώσει τον συστατικό λόγο του ιδρύματος, την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, δηλαδή. Τι απαντάτε;

Στη χώρα μας το ΕΑΠ είναι ένας από τους πιο επιτυχημένους θεσμούς. Θα ήταν ανόητο για μία κυβέρνηση να θέλει να τον υπονομεύσει. Αυτό δεν χρειάζεται ιδιαίτερες γνώσεις για το καταλάβει κανείς. Το ερώτημα είναι αν έχουμε δυνατότητες για αναβάθμιση, αν υπάρχει η βούληση πάρουμε αποφάσεις που θα μας κάνουν ισότιμους εταίρους με ό,τι καλύτερο υπάρχει ή αν θέλουμε να είμαστε ταμπουρωμένοι πίσω από μία καθημερινότητα στην οποία έχουμε συνηθίσει;

Εμείς, λοιπόν, τι λέμε; Προτείνουμε την ίδρυση στην Πάτρα ενός δεύτερου Πανεπιστημίου. Για τη Δυτική Ελλάδα και την Πάτρα ανοίγει μία νέα εποχή. Σ’ αυτό το Πανεπιστήμιο θα ενταχθεί η δομή του ΕΑΠ ως έχει, ταυτόχρονα θα έχει και «παραδοσιακά» Τμήματα. Αυτή η δομή του ΕΑΠ θα μπορέσει τώρα να αναβαθμιστεί, όχι μόνο μέσω συνεργειών αλλά και μέσω των δυνατοτήτων που θα έχει στο πλαίσιο ενός πολύ μεγαλύτερου Πανεπιστημίου. Αυτή είναι η λογική. Τα μέλη ΔΕΠ, οι καθηγητές του Ανοιχτού Πανεπιστημίου θα μείνουν σε αυτή τη δομή. Δεν θα πάνε πουθενά αλλού. Θα συνεχίσουν να κάνουν την ίδια δουλειά.

Η λεγόμενη «πανεπιστημιοποίηση» τμημάτων του ΑΤΕΙ οδηγεί σε αναβάθμιση με ουσιαστικό πρακτικό αντίκρισμα; Ή μήπως είναι ένα εργαλείο για δημιουργία περισσότερων πανεπιστημιακών τμημάτων και άρα για χαλάρωση του ανταγωνισμού και της εξεταστικής φρενίτιδας στις Πανελλαδικές;

Οπως ανέφερα παραπάνω, το μεταρρυθμιστικό μας σχέδιο είναι ένα σχέδιο που προϋποθέτει την ενεργή συμμετοχή των ίδιων των ακαδημαϊκών στη διαμόρφωση των προτάσεων για το μέλλον των ιδρυμάτων τους. Αυτό γίνεται για πρώτη φορά. Δεν είναι, λοιπόν, τόσο η «πανεπιστημιοποίηση» των ΤΕΙ όσο οι συνθέσεις που θα επιτευχθούν για τη νέα αρχιτεκτονική των πανεπιστημίων μας.

Μιλώντας για την Νομική Σχολή τόνισε πως θα δημιουργηθεί η σχολή στην Πάτρα παρά τις αντιδράσεις.

Σχόλια:

To Top